Մեխանիկա / Ձայն
Թառի լարումը․ ինչո՞ւ է ձայնը բաբախում
Լսիր երկու լարի զարկերը, պտտիր լարիչը, մինչև դրանք անհետանան, և միայն հետո տես հաճախությունները։
Ինչո՞ւ է այդպես
Լարի ձայնի բարձրությունը նրա տատանումների հաճախությունն է՝ f։ Այն կախված է երեք բանից․ լարի երկարությունից L, մեկ մետր լարի զանգվածից μ և այն ուժից, որով լարը ձգված է՝ F։ Լարիչը պտտելիս փոխում ես հենց այդ ձգող ուժը։ Որքան ուժեղ է ձգված լարը, այնքան բարձր է ձայնը։
Օրինակ՝ 65 սմ երկարությամբ և 0,3 մմ հաստությամբ պողպատե լարը դո նոտան (261,6 Հց) տալիս է, երբ ձգված է մոտ 64 Ն ուժով, ինչպես 6,5 կգ բեռ կախելիս։ Հաճախությունը համեմատական է ուժի քառակուսի արմատին։ Ուստի ձայնը 3 Հց-ով՝ մոտ 1 տոկոսով բարձրացնելու համար ուժը պետք է մեծացնել մոտ 2 տոկոսով։
Երկու լարի ձայնային ալիքները օդում գումարվում են։ Երբ երկու ալիքի կատարները համընկնում են, ձայնն ուժեղանում է։ Երբ մեկի կատարը հանդիպում է մյուսի փոսին, նրանք մարում են իրար, և ձայնը թուլանում է։ Եթե հաճախությունները մի փոքր տարբեր են, ալիքներից մեկն անընդհատ առաջ է ընկնում մյուսից, և այս երկու դեպքերը հերթափոխվում են։
Բանաձևի աջ մասում երկու բազմապատկիչ կա։ Երկրորդը արագ տատանում է միջին հաճախությամբ․ դա այն նոտան է, որը լսում ենք։ Առաջինը փոխվում է դանդաղ և որոշում է ձայնի ուժգնությունը։ Ձայնն ամենաուժեղն է, երբ այդ կոսինուսը հավասար է 1-ի կամ −1-ի, այսինքն՝ նրա մեկ պարբերության ընթացքում երկու անգամ։ Ուստի զարկերի հաճախությունը պարզապես հաճախությունների տարբերությունն է։
Եթե նմուշ լարը հնչում է 261,6 Հց, իսկ քոնը՝ 264,6 Հց, կլսես վայրկյանում 3 զարկ։ Եթե քոնը 261,8 Հց է, մեկ զարկը կտևի 5 վայրկյան։ Երբ հաճախությունները հավասար են, կոսինուսն այլևս չի փոխվում, և ձայնը հնչում է հարթ։
Ահա թե ինչու են երաժիշտները լարում զարկերով։ Ականջը դժվարությամբ է տարբերում 261,6 և 262,0 Հց ձայները, երբ դրանք հնչում են հերթով։ Բայց միասին հնչելիս դրանք տալիս են մեկ զարկ ամեն 2,5 վայրկյանում, և դա լսում է ամեն մարդ։ Զարկերը հաճախությունների փոքր տարբերությունը դարձնում են դանդաղ, հեշտ նկատվող բաբախյուն։
Իսկ եթե…
- ?
Լսում ես վայրկյանում 4 զարկ։ Միայն դրանից կարո՞ղ ես իմանալ՝ քո լարը նմուշից բա՞րձր է, թե՞ ցածր։ Ինչպե՞ս պարզել։
- ?
Ինչո՞ւ երկու շատ տարբեր նոտաներ, օրինակ՝ դո և սոլ, դանդաղ զարկեր չեն տալիս։
- ?
Թառի լարը մատով սեղմում ես վզիկին և կարճացնում։ Ինչպե՞ս է փոխվում ձայնը և ինչո՞ւ։
- ?
Երկու շարժիչով ինքնաթիռում երբեմն լսվում է դանդաղ «վու-վու-վու» ձայն։ Որտեղի՞ց է այն։
Մասնակիցների փորձը
0 մեկնաբանությունԻ՞նչ արեցիր, ի՞նչ ստացվեց, ի՞նչը փոխեցիր։ Քո փորձը կարող է օգնել հաջորդին։
Մեկնաբանություն գրելու համար մուտք գործիր։ Կարդալը բաց է բոլորի համար։
Մուտք գործել Հաշիվ չունե՞ս։ Նույն էջում կարող ես ստեղծել այն էլ. հասցեով կամ Google-ով։ Կանոններ