Ջերմադինամիկա և վիճակագրական ֆիզիկա / Ջերմություն
Սուրճ Երևանում, Սևանում և Արագածում․ որտե՞ղ ջուրը շուտ կեռա
Նույն ջազվեն երեք բարձրության վրա։ Գուշակիր, թե որտեղ ջուրը կեռա առաջինը և որտեղ այն ամենատաքը կլինի։
Ինչո՞ւ է այդպես
Կրակը ջրին ամեն վայրկյան տալիս է նույն քանակի ջերմություն՝ P հզորությամբ։ m զանգվածով ջուրը ΔT աստիճանով տաքացնելու համար պետք է Q ջերմություն, որտեղ c-ն ջրի տեսակարար ջերմունակությունն է՝ 4200 Ջ/(կգ·°C)։ Այստեղից ստացվում է այն ժամանակը, որից հետո ջուրը հասնում է եռման ջերմաստիճանին։
Օրինակ՝ Երևանում 0,3 կգ ջուրը 15 °C-ից մինչև 96,7 °C տաքացնելու համար պետք է մոտ 103 000 Ջ։ 400 Վտ հզորությամբ կրակը դա տալիս է 256 վայրկյանում՝ 4 րոպե 16 վայրկյանում։ Ժամանակը կախված է կրակից․ երկու անգամ ուժեղ կրակով այն կիսվում է։
Իսկ ի՞նչ է եռումը։ Տաք ջրի ներսում առաջանում են գոլորշու պղպջակներ։ Պղպջակի պատին երկու կողմից ուժ է ազդում․ ներսից հրում է գոլորշին, դրսից սեղմում է օդի ճնշումը, որը ջուրը փոխանցում է պղպջակին։ Քանի դեռ գոլորշու ճնշումը փոքր է, պղպջակը ճզմվում է։ Գոլորշու ճնշումն աճում է ջերմաստիճանի հետ։ Ջուրը եռում է այն ջերմաստիճանում, երբ այդ ճնշումը հավասարվում է օդի ճնշմանը։
Օդի ճնշումը մեզնից վեր գտնվող օդի սյան կշիռն է։ Որքան բարձր ես, այնքան քիչ օդ է մնում վերևում։ Ճնշումը նվազում է մոտավորապես այս օրենքով, որտեղ p₀-ն ծովի մակարդակի ճնշումն է՝ 101 կՊա, իսկ h-ը՝ բարձրությունը մետրերով։ Երևանում (1000 մ) ճնշումը մոտ 90 կՊա է, Սևանում (1900 մ)՝ 80 կՊա, Արագածի Քարի լճի մոտ (3200 մ)՝ 68 կՊա։
Փոքր ճնշմանը գոլորշին հասնում է ավելի ցածր ջերմաստիճանում։ Ջուրը եռում է Երևանում 96,7 °C-ում, Սևանում՝ 93,7 °C-ում, Արագածում՝ 89,4 °C-ում։ Մոտավոր կանոնը սա է․ ամեն 300 մետր բարձրանալիս եռման ջերմաստիճանն իջնում է 1 աստիճանով։ Արագածում ջուրը պետք է տաքացնել ավելի քիչ, ուստի այն եռում է առաջինը, բայց ամենասառն է։
Ինչո՞ւ ուժեղ կրակը եռացող ջուրն ավելի չի տաքացնում։ Եռալիս կրակի տված ամբողջ ջերմությունը ծախսվում է ջուրը գոլորշի դարձնելու վրա։ Այստեղ L-ը շոգեգոյացման տեսակարար ջերմությունն է՝ 2 300 000 Ջ/կգ։ Ուժեղ կրակի վրա ջուրն ավելի արագ է գոլորշիանում, պղպջակները շատանում են, իսկ ջերմաստիճանը մնում է նույնը։ 400 Վտ կրակի վրա ամեն վայրկյան գոլորշիանում է մոտ 0,17 գրամ ջուր։
Ուրեմն երկու հարցն ունեն տարբեր պատասխաններ։ Թե որտեղ ջուրը կեռա առաջինը՝ կախված է և՛ բարձրությունից, և՛ կրակից։ Թե որքան տաք կլինի եռացող ջուրը՝ կախված է միայն օդի ճնշումից։
Իսկ եթե…
- ?
Ինչո՞ւ է լեռներում ձուն ավելի երկար եփվում, թեև ջուրն ավելի շուտ է եռում։
- ?
Ինչպե՞ս է շուտեփուկ կաթսան ջուրը տաքացնում 100 °C-ից բարձր։
- ?
Էվերեստի գագաթին օդի ճնշումը մոտ երեք անգամ փոքր է, քան ծովի մակարդակին։ Մոտավորապես ի՞նչ ջերմաստիճանում այնտեղ կեռա ջուրը։
- ?
Կարելի՞ է ջուրը եռացնել սենյակի ջերմաստիճանում։ Ի՞նչ է պետք դրա համար։
Մասնակիցների փորձը
0 մեկնաբանությունԻ՞նչ արեցիր, ի՞նչ ստացվեց, ի՞նչը փոխեցիր։ Քո փորձը կարող է օգնել հաջորդին։
Մեկնաբանություն գրելու համար մուտք գործիր։ Կարդալը բաց է բոլորի համար։
Մուտք գործել Հաշիվ չունե՞ս։ Նույն էջում կարող ես ստեղծել այն էլ. հասցեով կամ Google-ով։ Կանոններ